AİHM Kararları Işığında Uzman Mütalaasının Gücü: Bilirkişi Raporu Her Şey Değildir!
- aslankriminal35
- 27 Ara 2025
- 2 dakikada okunur
Yargılama süreçlerinde en çok karşılaşılan sorunlardan biri, mahkemece atanan bilirkişinin hazırladığı raporun "mutlak doğru" kabul edilmesidir. Ancak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) bu konuda devrim niteliğinde kararlara imza atmıştır. Aslan Kriminal olarak, savunma hakkınızın en güçlü parçası olan "Uzman Görüşü"nün (Uzman Mütalaası) hukuki dayanaklarını sizler için derledik.
AİHM Kararları Işığında Uzman Mütalaası Neden Önemli?
AİHM, adil yargılanma hakkını (AİHS Madde 6) değerlendirirken iki temel kavram üzerinde durur: Silahların Eşitliği ve Çelişmeli Yargılama. Bu ilkeler, sanığın veya tarafların, iddia makamı karşısında teknik olarak dezavantajlı kalmamasını sağlar.
İşte davanızın gidişatını değiştirebilecek kritik AİHM kararları:
1. Devletin Bilirkişisi mi, Sizin Uzmanınız mı? (Bönisch - Avusturya)
1985 tarihli Bönisch/Avusturya kararında AİHM, resmi bir kurumdan gelen bilirkişi raporunun, savunmanın sunduğu uzman mütalaasından daha "üstün" kabul edilmesini hak ihlali saymıştır.
Kararın Önemi: Mahkeme, tarafların sunduğu teknik görüşlerin de en az resmi raporlar kadar ciddiye alınması gerektiğini vurgular.
Link: Bönisch v. Austria (Application no. 8658/79)
2. Teknik Çelişkiler Görmezden Gelinemez (Stoimenov - Makedonya)
Stoimenov/Makedonya (2007) davasında, resmi bilirkişi raporu ile savunmanın sunduğu uzman mütalaası arasında bilimsel bir çelişki doğmuştur. Mahkeme bu çelişkiyi gidermek yerine sadece resmi rapora dayanarak karar vermiştir. AİHM, bu durumu "yargılamanın hakkaniyete aykırılığı" olarak değerlendirmiştir.
Mesaj: Eğer Aslan Kriminal'den aldığınız rapor, dosyadaki bilirkişi raporuyla çelişiyorsa; hakim bu çelişkiyi bilimsel olarak gidermek zorundadır.
Link: Stoimenov v. Macedonia (Application no. 17995/02)
3. Karmaşık Dosyalarda Teknik Destek Şarttır (Khodorkovskiy ve Lebedev - Rusya)
Özellikle adli bilişim, imza incelemesi veya karmaşık dolandırıcılık vakalarında hakimlerin her şeyi bilmesi mümkün değildir. Khodorkovskiy ve Lebedev/Rusya (2013) kararında AİHM, savunmanın uzman mütalaası sunma talebinin reddedilmesini ağır bir ihlal olarak görmüştür.
Türkiye’de Uzman Görüşü: CMK 67 ve HMK 293
AİHM’in bu içtihatları, iç hukukumuzda da karşılık bulmuştur.
Ceza davalarında (CMK m. 67/6) * Hukuk davalarında (HMK m. 293) Tarafların dışarıdan bilimsel mütalaa alabileceği ve bu raporların mahkemece tartışılması gerektiği açıkça hüküm altına alınmıştır.
Unutmayın: Hukuk mücadelesinde sadece avukatınızın olması yetmeyebilir; teknik bir "tercümana" da ihtiyacınız vardır. Aslan Kriminal, bilimsel verileri mahkemenin anlayabileceği şeffaf ve güçlü kanıtlara dönüştürür.
Sizin Dosyanızda Bir "Uzman Görüşü" Fark Yaratabilir mi?
AİHM Kararları Işığında Uzman Mütalaası, Eğer davanızda imza itirazı, silinen veriler veya ses/görüntü analizleri gibi teknik konular varsa, AİHM standartlarında bir rapor hazırlatmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yorumlar