top of page
Ara

Zina Suç mu? Boşanma Davasında Zinanın Sonuçları | Aslan Kriminal

Zina Suç mu

Zina suç mu? (Ceza hukuku vs. aile hukuku ayrımı)

Türkiye’de zina bugün itibarıyla ceza hukuku anlamında bir “suç” değildir; yani Türk Ceza Kanunu’nda “zina suçu” şeklinde bir düzenleme yoktur ve sırf zina nedeniyle ceza mahkemesinde hapis/adli para cezası verilmez.

Buna karşılık zina, aile hukuku (boşanma hukuku) bakımından özel ve mutlak bir boşanma sebebidir. Yani zina, suç değil; ama boşanma davası açma hakkı veren bir fiildir ve bazı medeni hukuk sonuçları doğurur (boşanma, tazminat, nafaka/kusur değerlendirmesi, mal rejimi sonuçları gibi).

Aşağıda, bu ayrımı doğrudan mevzuat ve içtihatla netleştireyim.


1) Ceza hukuku açısından: Zina suç değil

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu içinde “zina” başlıklı bir suç maddesi yoktur.

  • Dolayısıyla aldatma/zina olgusunun kendisi, tek başına ceza soruşturması konusu yapılmaz.

  • Ancak zina ile bağlantılı başka bir suç söz konusu olabilir (ör. tehdit, şantaj, kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşılması, konut dokunulmazlığının ihlali, hakaret vb.). Bu ayrı bir değerlendirmedir.

Yargıtay’ın hukuk dairelerinin kararlarında da bu nokta açıkça vurgulanır: zina, eski ceza kanunundaki “zina suçu” ile karıştırılmamalı; bugün ceza hukuku anlamında suç değildir; aile hukuku bağlamında ele alınır.

Bu yaklaşımı yansıtan bir içtihat kesiti:


4. Hukuk Dairesi 2014/1609 E. ,2014/17558 K.

İlki, tartışılan bu konu bugün yürürlükte olmayan ancak eski ceza kanununda bulunan "zina" kurumuyla karıştırılmamalıdır Zira zina hem hukuk sisteminden kaldırılmıştır, emsal değerlendirilmesine alınamaz Hem de zinanın unsur ve sonuçları ceza hukuku açısından ele alınmak zorundadır

İçtihatın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Not: Bu metinde “zina hem hukuk sisteminden kaldırılmıştır” ifadesi teknik olarak ceza hukuku bağlamına işaret eder şekilde anlaşılmalıdır; çünkü zina aile hukuku bakımından TMK m.161’de halen vardır (aşağıda).

2) Medeni hukuk (boşanma) açısından: Zina özel boşanma sebebi

Zina, Türk Medeni Kanunu’nda özel boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir.

TÜRK MEDENİ KANUNU m.161 – Zina

Zina Madde 161- Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur. II.


TMK m.161’in pratik sonuçları

  • Zina ispatlanırsa, hâkim boşanmaya karar vermek zorundadır (bu yönüyle “mutlak boşanma sebebi” olarak değerlendirilir).

  • Hak düşürücü süreler çok kritik:

  • Zinanın öğrenilmesinden itibaren 6 ay

  • Her hâlde fiilden itibaren 5 yıl

  • Affeden eş (zina fiilini bilip evliliği sürdürme/bağışlama iradesi ortaya koyan) artık bu sebebe dayanarak dava açamaz.

Bu “zina mutlak sebeptir” yaklaşımı HGK kararında da açıkça ifade edilir:


Hukuk Genel Kurulu 2024/415 E. ,2024/422 K.

Zina (4721 sayılı Kanun md.161) da mutlak boşanma sebebi olduğu için, ispatlandığı takdirde hakim boşanmaya karar vermek zorundadır ve bu davalarda davacı tarafın kusuru tartışılmaz; sadece davalının zina yapıp yapmadığı incelenir

İçtihatın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.


3) Zina varsa “tazminat” olur mu? (Kime karşı istenir?)

Burada iki ayrı konu karışıyor:

  1. Boşanma davasında eşe karşı talepler

  2. Zina eden eş kusurlu sayılır; boşanma davasında maddi/manevi tazminat (TMK m.174) gündeme gelebilir (TMK 174 metni burada mevzuat setimde olmadığı için birebir kesit veremiyorum; ancak uygulamada standarttır).

  3. Üçüncü kişiye (aldatma ilişkisindeki diğer kişiye) karşı tazminat

  4. Yargıtay 4. HD kararlarında sıkça tartışılan konu budur. İçtihatlarda, üçüncü kişinin “eşe sadakat yükümlülüğü olmadığı” vurgulanır; yine de somut olaya göre haksız fiil temelli talepler tartışılabilir. - Bu alan oldukça teknik ve olay bazlıdır (hakaret/tehdit/özel hayatın ifşası gibi ek fiiller varsa tablo değişebilir).

Bu bağlamı gösteren kararlardan biri:


4. Hukuk Dairesi 2013/790 E. , 2013/8414 K.

Türk Medeni Kanunu'nun 3. maddesindeki düzenleme anlamında davalının davacıya karşı "birlikte yaşamak ve sadık kalmak" yükümlülüğünün bulunmaması, davalının duygusal ve cinsel ilişki fiilinin tarafının davacı olmayıp, davacının eşi olması, "zina" fiilinin ceza yasalarımıza göre suç olmaktan ve dolayısıyla davalının fiilinden dolayı sanık veya

İçtihatın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Not: Burada karar metni kesit halinde; üçüncü kişiye yöneltilecek talepler için tüm kararın gerekçesi ve güncel Yargıtay çizgisi birlikte değerlendirilmelidir.

4) Net cevap

  • Zina ceza hukuku açısından suç değildir.

  • Zina, Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma sebebidir (TMK m.161) ve süre/af gibi şartlara tabidir.


Uygulanabilir adımlar (durumun buysa)

"Zina Suç mu" Eğer soruyu kendi durumun için soruyorsan, doğru yol haritası şu sorulara göre değişir:

  1. Zina ne zaman öğrenildi? (6 aylık hak düşürücü süre için kritik)

  2. Zina iddiası hangi delillerle ispatlanabilir? (otel kayıtları, mesajlar, fotoğraf, tanık, sosyal medya vs. — her delilin hukuka uygunluğu ayrıca önemlidir)

  3. Dava TMK 161 (zina) mı yoksa TMK 166 (evlilik birliğinin sarsılması) ile mi yürütülecek? (bazı dosyalarda kademeli açılır)



Kaynakça

Mevzuat

İçtihat (Apilex)


Yorumlar

bottom of page