Dijital Tuzak: Kripto Para Dolandırıcılığı ve Türk Hukuku’ndaki Yeri

Son yıllarda hayatımızın merkezine oturan kripto paralar, sadece yatırımcıların değil, dolandırıcıların da iştahını kabartıyor. Peki, bir "kripto para dolandırıcılığı" mağduru olduğunuzda hukuk sistemimiz bu durumu nasıl ele alıyor? Hangi maddeler devreye giriyor ve hakkınızı nasıl aramalısınız?

İşte kripto dünyasındaki aldatma eylemlerinin hukuki anatomisi.

Kripto Para Dolandırıcılığı Kanunda Nasıl Geçer?

Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) doğrudan "Kripto Para Dolandırıcılığı" adıyla müstakil bir suç tanımı bulunmamaktadır. Ancak bu, eylemin cezasız kalacağı anlamına gelmez. Bu tür vakalar, işleniş biçimine göre TCK’nın Dolandırıcılık (m.157) veya Nitelikli Dolandırıcılık (m.158) maddeleri kapsamında cezalandırılır.

Suçun Oluşması İçin "Altın Üçlü":

Yargıtay içtihatlarına göre bir eylemin dolandırıcılık sayılabilmesi için şu üç unsurun bir arada olması gerekir:

1. Hileli Davranış: Failin gerçek dışı bir kurgu oluşturması.

2. Aldatıcılık Kabiliyeti: Yapılan hilenin, mağduru kandırabilecek nitelikte olması.

3. Haksız Yarar ve Zarar: Mağdurun malvarlığında azalma olurken, failin haksız kazanç sağlaması.

Sıradan mı, Nitelikli mi?

Kripto dolandırıcılıkları genellikle "Nitelikli" sınıfa girer. Çünkü bu işlemler doğası gereği internet ve bankacılık sistemleri üzerinden yürütülür.

• TCK m.157 (Basit Dolandırıcılık): 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörür.

• TCK m.158 (Nitelikli Dolandırıcılık): Eğer suç; bilişim sistemleri, banka araçları veya kişinin kendisini kamu görevlisi/banka çalışanı olarak tanıtmasıyla işlenirse bu kapsama girer. Hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan az olamaz ve elde edilen menfaatin iki katından az olmayacak şekilde adli para cezası uygulanır.

En Sık Karşılaşılan Dolandırıcılık Yöntemleri

Kripto dünyasında "yaratıcılık" sınır tanımıyor. Uygulamada en çok karşılaştığımız yöntemler şunlar:

• Sahte Borsalar ve Klon Siteler: Bilindik borsaların arayüzünü kopyalayarak sizi para yatırmaya teşvik ederler. İçeride kâr ettiğinizi görürsünüz ancak çekmek istediğinizde "vergi" veya "dosya masrafı" adı altında daha fazla para istenir.

• Garantili Kazanç Vaatleri: VIP sinyal grupları veya "günlük %10 kazanç" vaat eden Telegram kanalları, aslında klasik birer kancalama yöntemidir.

• Phishing (Oltalama): Sahte bir "Airdrop" veya hediye linkiyle cüzdanınızı bağlatıp içindeki tüm varlıkları boşaltma eylemi.

• Sosyal Mühendislik: Kendini polis, savcı veya borsa teknik destek elemanı olarak tanıtıp "hesabınız tehlikede" yalanıyla kripto transferi yaptırmak.

Yanlış Gelen Havale ile Karıştırılmamalı!

Kripto dolandırıcılığı, TCK m.160'ta yer alan "kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf" suçuyla karıştırılmamalıdır. Eğer birisi size sehven (yanlışlıkla) kripto gönderirse ve siz bunu iade etmezseniz bu m.160 kapsamına girebilir. Ancak dolandırıcılıkta esas olan, mağdurun iradesinin hile ile sakatlanmasıdır.

Mağdur Olduysanız Ne Yapmalısınız?

Kripto transferleri geri döndürülemez olduğu için ilk 24-48 saat hayati önem taşır.

1. Delilleri Karartmadan Toplayın: İşlem hash (TXID) numaraları, cüzdan adresleri, tüm yazışma kayıtları, ekran görüntüleri ve dekontları bir klasörde toplayın.

2. Hızlıca Suç Duyurusunda Bulunun: Savcılığa giderek özellikle "bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı" vurgusunu içeren bir dilekçe verin.

3. Borsalara Bildirim Yapın: Eğer para bir borsa hesabına gittiyse, ilgili borsanın destek birimine hızlıca ulaşarak hesabın dondurulması talebinde bulunun.

Unutmayın: Kripto dünyası "merkeziyetsiz" olabilir ancak hukuk sistemi, uğradığınız mağduriyetlerde yanınızdadır. Dijital ayak izleri, doğru takip edildiğinde en güçlü kanıttır.

Tüm bu süreçler teknik bilimsel mütalaası için Aslan Kriminal'e başvurabilir. Uzman Mütalaası talep edebilirsiniz.