Kripto Dolandırıcılığı Davalarında 3 Temel Delil: TXID, Cüzdan Adresi ve Yazışmalar
- aslankriminal35
- 23 Ara 2025
- 6 dakikada okunur
Kripto varlık dolandırıcılığı iddiasına ilişkin soruşturmalarda txid (işlem kimliği), cüzdan adresi ve WhatsApp yazışmaları; olayın hem maddi izini (transferin varlığı ve yönü) hem de manevi unsurunu (hileli davranış ve aldatma) birlikte ortaya koyabilen, bu nedenle soruşturmanın seyrini belirleyen temel delil kategorileri arasında yer alır. Aşağıda, söz konusu delillerin ceza muhakemesi bakımından usulüne uygun sunumu ve Cumhuriyet savcılığından istenebilecek teknik/kurumsal tespit tedbirleri akademik bir çerçevede ele alınmaktadır.
I. Normatif çerçeve: Delil toplama yükümlülüğü ve soruşturmanın yönlendirilmesi
Ceza muhakemesi sisteminde soruşturma makamı olan Cumhuriyet savcısı, suç işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez maddi gerçeğin araştırılması amacıyla harekete geçmek; bu kapsamda şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplamak ve muhafaza altına almakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, kripto varlık dolandırıcılığı gibi “bilişim izleri” üzerinden ilerleyen suç tiplerinde ayrıca önem kazanır; zira delillerin önemli bir bölümü (platform logları, IP kayıtları, hesap hareketleri vb.) zamanla silinebilen veya erişimi güçleşebilen niteliktedir.
CEZA MUHAKEMESİ KANUNU – Madde 160
Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi Madde 160 –(1) Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.(2) Cumhuriyet savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.
CEZA MUHAKEMESİ KANUNU – Madde 161
Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri Madde 161 –(1) Cumhuriyet savcısı, doğrudan doğruya veya emrindeki adlî kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabilir; ... bütün kamu görevlilerinden her türlü bilgiyi isteyebilir.... (4) Diğer kamu görevlileri de, yürütülmekte olan soruşturma kapsamında ihtiyaç duyulan bilgi ve belgeleri, talep eden Cumhuriyet savcısına vakit geçirmeksizin temin etmekle yükümlüdür.
Bu çerçevede mağdur/şikâyetçi tarafın, elindeki teknik veriyi (txid, adres, yazışma) sistematik ve doğrulanabilir şekilde sunması, savcılığın “ivedi müzekkere” ve “teknik inceleme” adımlarını hızlandıran bir fonksiyon görür.
II. Delil türlerinin ispat değerleri ve sunum tekniği
A. Txid (transaction id) ve blockchain kayıtları: maddi iz ve doğrulanabilirlik
Txid, ilgili transferin blokzincirde gerçekleştiğini gösteren ve üçüncü kişilerce (blockchain explorer üzerinden) doğrulanabilen teknik bir kimliktir. Bu itibarla txid, klasik anlamda “belge”den ziyade, dağıtık defter kayıtlarına referans veren bir doğrulama anahtarıdır. Ancak ceza muhakemesi bakımından txid’nin ispat değeri, verinin dosyaya nasıl kazandırıldığı ile yakından ilişkilidir.
Önerilen sunum standardı:
Her bir txid için ayrı bir ek oluşturularak şu bilgilerin birlikte gösterilmesi:
Ağ türü (ör. BTC, Ethereum/ERC20, TRON/TRC20),
Txid,
Gönderici adres,
Alıcı adres,
Token ve miktar,
Tarih-saat (UTC ve Türkiye saati ayrımı belirtilerek),
İşlemin başarı durumu (confirmed),
(Varsa) transfer fee ve blok numarası.
Explorer çıktısının ekran görüntüsü ile yetinilmeyip, aynı çıktının PDF biçiminde alınarak “Ek” yapılması.
Birden fazla transfer varsa, txid’lerin bir kronoloji tablosu içinde (Ek-1) ilişkilendirilmesi.
Bu yöntem, hem teknik doğrulama imkânı sağlar hem de soruşturmanın “hangi transfer hangi iletişimle ilişkilidir?” sorusuna cevap üretir.
B. Cüzdan adresi: yön tayini ve kurumsal bağın tespiti
Cüzdan adresi, transferin yönünü belirleyen temel veri olmakla birlikte, soruşturma açısından kritik olan nokta adresin hangi ekosisteme ait olduğudur. Zira adres bir kripto borsasının “deposit address”i ise, bu adresin arkasında çoğu zaman KYC süreçlerine tabi bir kullanıcı hesabı bulunabilir; bu durum soruşturmanın “failin tespiti” kapasitesini belirgin biçimde artırır.
Önerilen sunum standardı:
Adresin hem dilekçe metninde hem eklerde “kopyala-yapıştır” biçiminde hatasız yazılması,
Adresin size iletildiği kanalın (WhatsApp mesajı/QR/link) belirtilmesi,
QR kod kullanılmışsa QR’ın görüntüsü ve mümkünse QR içeriğinin düz metin karşılığının eklenmesi.
C. WhatsApp yazışmaları: hileli davranışın kurulması (manevi unsurla bağlantı)
Dolandırıcılık iddialarında WhatsApp yazışmaları, çoğu zaman “hileli davranışın” somut tezahürü olup; vaatler, yönlendirmeler, güven tesisine dönük anlatılar, ek ödeme talepleri (“vergi/komisyon/bloke kaldırma bedeli” vb.) gibi unsurları açığa çıkarır. Bununla birlikte mesajlaşma delillerinin ispat gücü, “seçilmiş ekran görüntüleri” yerine mümkün olduğunca tamlık ve bütünlük üzerinden kurulmalıdır.
Önerilen sunum standardı:
WhatsApp “Sohbeti dışa aktar” fonksiyonu ile elde edilen .txt dökümünün saklanması ve eklenmesi (medya varsa medya ile birlikte).
Ekran görüntülerinde:
karşı taraf numarası,
mesaj tarih/saatleri,
mesajların bağlamı (öncesi-sonrası) görünür olmalıdır.
Yazışmalar “Ek-3/1, Ek-3/2 …” şeklinde numaralandırılmalı ve dilekçede atıflar bu numaralar üzerinden yapılmalıdır.
Bu şekilde sunulan yazışmalar, dolandırıcılık suçunun unsurları açısından özellikle “aldatma kabiliyeti” ve “mağdurun iradesinin sakatlanması” iddiasını destekleyen bir çerçeve oluşturur. Nitekim Yargıtay uygulamasında da dolandırıcılık suçunda hileli davranışların ve aldatma kapasitesinin olaya göre değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Ceza Genel Kurulu 2013/486 E. , 2016/470 K.
Malvarlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;1) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,2) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,
3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir
III. Savcılıktan istenebilecek tespit ve araştırmalar (müzekkere/inceleme başlıkları)
Kripto varlık dolandırıcılığı soruşturmalarında, Yargıtay’ın da özellikle “eksik araştırma” bağlamında önem atfettiği kalemler; hesap sahibinin tespiti, paranın/kriptonun akıbetinin izlenmesi ve iletişim-banka-kripto hareketlerinin çapraz doğrulanmasıdır.
1) Kripto borsasına/kripto hizmet sağlayıcıya müzekkere (KYC + log + akıbet)
Txid üzerinden ulaşılan alıcı adresin bir borsaya ait olması hâlinde savcılıktan; borsa nezdinde ilgili adresin hangi kullanıcı hesabına bağlı olduğunun, bu hesabın KYC/kimlik verilerinin ve hesap hareketlerinin tespitinin istenmesi gerekir. Ayrıca erişim logları (IP bilgileri, cihaz bilgileri) talep edilerek faili belirlemeye elverişli bilişim izleri toplanabilir.
Yargıtay’ın bu yönde “gerekirse istinabe” vurgusu içeren yaklaşımı şu kararda görünür:
11. Ceza Dairesi 2024/2829 E. , 2024/14948 K.
... paranın gönderildiği hesabın bağlı bulunduğu Binance Connect'in Türkiye'de temsilciliği bulunup bulunmadığının belirlenmesi, gerekirse uluslararası istinabe yoluna gidilmek suretiyle hesap sahibinin açık kimlik bilgileri ve paranın akıbetine yönelik belgelerin temin edilmesi, ...
Borsa hesap hareketlerinin celbi ve ekran görüntülerinin dosyaya kazandırılması gereği de ayrıca vurgulanmıştır:
11. Ceza Dairesi 2023/5132 E. , 2024/7356 K.
... mesajlaşmalara ilişkin ekran görüntülerinin çıktılarının alınarak dosyaya eklenmesi, ... www.binance.com isimli internet sitesinde yer alan hesap hareketlerinin dosyaya celp edilmesi, ...
2) GSM hattı ve iletişim trafiği (abonelik + HTS + karşılaştırma)
WhatsApp iletişiminin dayanağı olan telefon numarası bakımından:
hattın kime ait olduğunun (abonelik kayıtları),
HTS verilerinin,
yazışmalar ve banka/kripto hareketleri ile zaman bakımından çakıştırılmasının
talep edilmesi, hem failin belirlenmesi hem de yazışmaların olaya aidiyetinin güçlendirilmesi bakımından işlevseldir.
11. Ceza Dairesi 2023/5494 E. , 2024/7952 K.
... şüpheliler ve şikâyetçinin suç tarihlerindeki HTS kayıtları temin edilerek, bu kayıtlar ile dosyaya ibraz edilen mesajlaşma dökümleri ve banka hesap hareketlerinin karşılaştırılmasından sonra ...
3) Banka ayağı varsa: hesap hareketi + IP/PORT tespiti
Eğer mağdur, kriptoya geçiş için önce banka transferi yaptıysa ya da dolandırıcılık bir internet bankacılığı işlemi üzerinden yürüdüyse, işlem anına ilişkin IP/PORT tespitleri dahil bankacılık verilerinin celbi önem taşır:
11. Ceza Dairesi 2024/798 E. , 2024/11998 K.
... internet bankacılığı kullanılarak yapılan bu işlemin hangi IP ve PORT bilgileri üzerinden yapıldığının tespit edilmesi, ...
4) Siber Suçlar birimlerince ülke çapında benzer olay araştırması
Kripto dolandırıcılığı pratikte seri ve örgütlü biçimlerde görülebildiğinden; aynı cüzdan adresi, aynı telefon numarası veya aynı senaryo kalıbının başka dosyalarda da bulunup bulunmadığının EGM Siber Suçlar üzerinden araştırılması, soruşturmayı derinleştiren bir araçtır:
11. Ceza Dairesi 2024/2829 E. , 2024/14948 K.
... Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığından da sorulmak suretiyle, ülke çapında ... benzer dolandırıcılık eylemleri bulunup bulunmadığının araştırılması ...
IV. Delillerin dosyaya kazandırılmasında önerilen “eklendirme” modeli
Soruşturma pratiğinde etkin bir sunum için delillerin aşağıdaki gibi yapılandırılması önerilir:
Ek-1 (Kronoloji): Tarih-saat; WhatsApp mesajının özeti; banka/kripto transferi; ilgili txid ve alıcı adres
Ek-2 (Blockchain kayıtları): Txid başına tek sayfalık özet + explorer çıktısı (PDF/görüntü)
Ek-3 (WhatsApp delilleri): dışa aktarılmış sohbet dökümü + numaralı ekran görüntüleri
Ek-4 (Diğer): link/URL, profil görüntüleri, gönderilen IBAN/QR kod, varsa ses kayıtları/arama kayıtları
Bu model, “iletişim—transfer—akıbet” üçlemesini tek dosya içinde ilişkilendirerek soruşturma makamının tespit taleplerini somutlaştırır.
Kripto Dolandırıcılığı Davaları-Sonuç / Özet
Kripto Dolandırıcılığı Davaları için dolandırılan tarafın, Elindeki txid, cüzdan adresi ve WhatsApp yazışmaları, kripto varlık dolandırıcılığı iddiasının soruşturulmasında hem maddi fiilin izini (transfer) hem de hileli davranışın içeriğini (iletişim) ortaya koyan tamamlayıcı dillendirmesi gerekmektedir. Bu delillerin kronoloji ve numaralı ekler düzeninde sunulması; savcılıktan özellikle borsa/KYC ve hesap hareketleri, IP-log tespiti, hat sahipliği ve HTS, ayrıca paranın/kriptonun akıbetinin araştırılması gibi tespitlerin talep edilmesi, soruşturmanın etkinliği bakımından belirleyici olacaktır. Özellikle “hesap sahibinin kimliği” ve “paranın akıbeti” araştırılmadan dosyanın sonuçlandırılması, Yargıtay içtihadı ışığında eksik araştırma riskini artırır.
Tüm bu süreçler tamamlandıktan sonra veyahut eldeki bilgilerden yola çıkarak açık kaynaklardan toplanan verilerle uzman mütalaası almak mümkündür. Bu süreçlerde Profesyonel Teknik destek için Aslan Kriminal sizlerle.
Yorumlar